
این نهاد بینالمللی مدافع حقوقبشر میگوید، تعداد بیشماری از فعالان سیاسی و روزنامهنگاران، طی سرکوبهای خشونتبار ناشی از انتخابات جنجال برانگیز ریاستجمهوری <!> سال ۲۰۰۹ بازداشت شدند، دو تن نامزدهای سابق - در حصر خانگی قرار دارند، سرعت اینترنت به شدت کاهش یافته، فعالیت چهرهها و احزاب همسو با جنبش اعتراضی ممنوع شده و روزنامهنگاران و وبلاگنویسها احضار و بازداشت میشوند.
دیدهبان حقوقبشر سپس میپرسد، با وجود چنین شرایطی در ایران چگونه میتوان "انتخابات آزاد و عادلانه" برگزار کرد؟
دیدهبان حقوق بشر میگوید "شورای نگهبان!"، به عنوان یک مجمع "غیرانتخابی" و متشکل از ۱۲ عضو فقیه! و حقوقدان!، با بهکار گرفتن آمیزهای از معیارها - که برخی از آنها از قبیل معیارهای مربوط به سن و میزان تحصیلات مشخص هستند و برخی دیگر هم "مبهم و قابل تفسیرند"، به بازبینی و بررسی کاندیداها میپردازد.
این شورا داوطلبان زن را حذف کرده زیرا مطابق قانون اساسی ایران<اسلامی>، رئیس جمهور! باید از میان "رجال مذهبی و سیاسی" انتخاب شود. از نظر این شورا تنها مردان هستند که "رجال مذهبی و سیاسی" تلقی میشوند. محمد یزدی، یکی از روحانیون عضو شورای نگهبان اظهار داشته که قانون اجازه رئیسجمهور شدن را به خانمها نمیدهد!.
در ایران<اسلامی> احزاب مخالف نظام !سیاسی دینی حاکم حق فعالیت ندارند، اما احزاب منتقد به حاکمیت، از جمله گروههای اصلاحطلب! که تا چند سال پیش بخشی از نظام حکومتی اسلامی بودند نیز از فعالیت سیاسی محروم شدهاند.شماری از رهبران و اعضای ارشد این احزاب هماکنون در زندان بهسر میبرند.
دیدهبان حقوق بشر در ادامه بیانیهی خود نوشته است حاکمیت ایران <اسلامی> محدودیتهای موجود بر جریان اطلاعات را تشدید کرده است، سایتهای اینترنتی را که مطلوب حاکمیت نباشد به طور فزایندهای مسدود میکند، سرعت اینترنت را به شدت کاهش داده و روزنامهنگاران و وبلاگنویسان را برای بازجوئی، آزار و اذیت احضار و دستگیر میکند. طبق گزارش "گزارشگران بدون مرز" و "کمیته حمایت از رونامهنگاران"، هماکنون حداقل ۴۰ روزنامهنگار و وبلاگنویس در زندان هستند.
"سارا لی ویتسون"، رئیس بخش خاورمیانه سازمان دیدهبان حقوقبشر میگوید: «انتخابات آزاد مستلزم وجود امکانات مساوی و میدانی همسطح است که تمام نامزدها بتوانند در آن جولان دهند و رأیدهندگان نیز امکان تصمیمگیری آگاهانه داشته باشند. هنگامی که رهبران جنبش اعتراضی در زندان هستند و مردم نمیتوانند آزادانه سخن بگویند، ایران چگونه میتواند انتخاباتی آزاد برگزار کند؟».